سایت جامع سمنان

مو:
اولین پیدایش مو در منطقه ابروها، لب بالا و چانه در حدود هفته 9 زندگی جنینی است و در هفته 22 تقریباً تمام پیازهای مو بجود می آید. بطور كلی در طی زندگی هیچگاه پیاز مو ایجاد نمی شود و این مسئله كذب محض بودن تبلیغات سوء شامپوها و سایر محلولها و داروهای شیمیایی را برملا می كند. یعنی هیچ شامپویی وجود ندارد كه موی جدید ایجاد نماید بلكه فقط و فقط مرحله رشد مو را كوتاه تر و مرحله باقی ماندن مو را طولانی تر می كنند.
در پوست ناحیه سر 100 هزار فولیكول مو وجود دارد كه تا آخر عمر ثابت است! البته اگر كنده شود مسلماً كمتر می شود ولی بخودی خود بر خلاف تصور عامه اصلاً مو كم نمی شود بلكه از ترمینال به ولوس تبدیل می شود و این مسئله بخوبی در افراد طاس مشخص است كه موهای ریز و نرم در ناحیه بی مو وجود دارد.
مراحل رشد مو:
مو سه مرحله رشد دارد: آناژن (فاز رشد مو)، كاتاژن (مرحله استراحت) و تلوژن (فاز ریزش مو). در موحله سوم موی جدید در محل موی قبلی شروع به رشد می كند كه آنرا بالا زده پس موی قبلی می ریزد و موی جدید ظاهر می شود. ولی هیچوقت پیاز (فولیكول) مو كه سازنده موی جدید در داخل پوست است از بین نمی رود و ریخته نمی شود. یعنی در فردی كه دچار طاسی كامل شده تعداد مو با موهای بچگی او یكسان است!
روزانه بطور متوسط 70 مو در سر در حال تلوژن هست پس بطور معمول هر روز بین 70 تا 110 شاخه مو می ریزد و این كاملاً طبیعی است. حال اگر تلوژن كانت زیادتر یا طول فاز آن كوتاهتر شود ریزش مو هم بیشتر می شود و اگر فازهای رشد مو و بخصوص فاز كاتاژن طولانی تر شود مسلماً ریزش مو كمتر می شود و این فلسفه شامپوهای ضد ریزش مو است. رشد معمول مو روزانه 2/. تا 3/. میلی متر است و حداكثر رشد مو در طول زندگی فرد 20 تا 70 سانت است. عمر موها در فاز آناژن حدود 1000 روز و در فاز كاتاژه 30 روز و در تلوژن 100 روز است.
انواع مو:
بسته به مرحله تكاملی سه نوع مو داریم. لانوگو Lanugo، ولوس Vellus و ترمینال Terminal. لانوگو همان موهای ریز و نازك اولیه است كه بر بدن جنین ایجاد می شود و بطور طبیعی در داخل رحم از بین می رود. موهایی كه بعد از تولد ایجاد می شوند عبارتند از موهای ولوس كه موهایی نازك و نرم هستند و موهای ترمینال كه زبر و بلند هستند. موهای ولوس بعد از بلوغ تحت تأثیر هورمونها به موهای ترمینال تبدیل می شوند. پس موهای ترمینال همان موهایی هستند كه در نواحی 11 گانه آندروژنیك ایجاد می شوند. (لب بالا و چانه در صورت، سینه، بالای شكم، پشت بین دو كتف، سطح داخلی رانها، سطح خارجی بازوها ، ناحیه ژنیتال ، زیر بغل و ...)
موهای ولوس در همه افراد وجود دارد بخصوص در خانمها و بچه ها. ولی همه موهای ولوس تبدیل به ترمینال نمی شود. در خانم ها بجز موهای ناحیه صورت و بالای شكم در بقیه نواحی 11 گانه، ولوس تحت تأثیر مقدار كم هورمونهای جنسی تبدیل به ترمینال می شوند و در بچه ها هیچوقت این امر رخ نمی دهد چون هورمونهای جنسی بعد از بلوغ مؤثر هستند و زیاد می شود. البته نوع دیگری از مو نیز وجود دارد كه اصلاً تحت تأثیر هورمونهای جنسی نیستند كه شامل موهای ناحیه ابرو و مژه كه از تولد تا مرگ وجود دارد.
انواع كم موئی (طاسی):
1- طاسی مردانه (میل پترن آندروژنیك آلوپسیا)
2- طاسی زنانه (آلوپسی آندروژنیك منتشر)
3- آلوپسی آره آتا
4- انواع دیگر
علل آلوپسی:
طاسی یك بیماری مولتی فاكتوریال است و یك دلیل مشخص و خاص ندارد.
1- تغذیه: كمبود مزمن و طولانی مدت پروتئین، روی، آهن و ...
2- بیماریهای غددی مانند گواتر پركار و كم كار، كم كاری غدد پارا تیروئیدی و ...
3- بیماریهای مزمن مانند سل، دیابت، لوپوس، بیماریهای جنسی، حصبه، و ...
4- ژنتیك
5- هورمونهای جنسی
6- داروها مانند ضد تیروئیدی، ویتامین A به مقدار زیاد، سیكلوسپورین، ضد لخته، داروهای شیمی درمانی، ترفنادین، اشعه ایكس و نمك تالیوم موجود در سم موش!!
7- استرس ها و فشارهای روانی
طاسی مردانه و زنانه:
موهای ناحیه سر با وجودیكه رشد غیر وابسته به آندرونی دارند ولی دارای گیرنده هورمونهای جنسی هستند. به همین دلیل این هورمونها می توانند بر رشد آنها اثر بگذارند البته در مقدار زیاد هورمونی. در مردان بخش های جلو و اطراف و مركز سر دارای گیرنده هستند ولی در زنان تمام موهای ناحیه سر دارای گیرنده آندروژنی می باشند!
تحت تأثیر هورمونهای جنسی رشد موهای ناحیه سر كاهش می یابد و كم كم این موها از فرم ترمینال به ولوس فرم تبدیل می شوند ولی بدلیل محل گیرنده ها ی هورمونی این مسئله در مردان اول ناحیه جلوی سر كاهش مو داریم و بعد ناحیه مركزی و سپس این دو ناحیه بهم می رسند. ولی دز زنان كاهش مو در تمام سر بطور یكسان داریم پس هیچوقت زنان بمانند مردان دچار طاسی سر نمی شوند.
از آنجا كه مسئله وراثت به ضرر مردان می باشد یعنی مردان با درصد احتمال بشتری دچار طاسی می شوند پس آلوپسی در مردان شایع تر و حدود دوبرابر است. نكته جالب توجه در مورد طاسی زنان این است كه در مراحل پیشرفته این بیماری در زنان، ما رویش موی ترمینال در نواحی مردانه (صورت و بالای شكم و ...) (بنام هیرسوتیم) داریم. البته بدلیل این بیماری نیست و آن هم مولتی فاكتوریال بوده و دلیل اصلی آن هورمون و استرس است.
درمان آلوپسی آندروژنیك:
1- ماینوكسیدیل: این دارو بخصوص در مردان زیر 30 سال اگر طول بیماری زیر 10 سال باشد و شعاع منطقه درگیر بین 30 تا 40 درصد باشد آنهم در ناحیه مركزی سر، بیشتر مؤثر است. این دارو بصورت محلول روزی دوبار بر روی ناحیه درگیر چكانده می شود و تا یك ساعت بعد نباید مو خیس شود. نكته مهم این است كه رشد مو طی 8 تا 12 ماه واضح می شود پس زمان درمان طولانی است. از جمله عوارض این دارو می توان به انواع حساسیت ها اشاره كرد و نیز اینكه در عده ای از افراد پاسخ لازم درمانی را ندارد.
2- آنتی آندروژن ها: این داروها مختص زنان است و در مردان استفاده از آنها قدغن است! چراكه موجب بزرگی سینه ها، كاهش میل جنسی، ناباروری، كوچك شدن تستیس و ... می شوند كه برگشت ناپذیر است! از جمله موارد این داروها می توان به سیپرترون استات (دیان) و OCP اشاره كرد.
3- فیناستراید: از جمله عارضه آن كاهش میل جنسی است ولی اثر آن برگشت پذیر است.
4- اسپیرنولاكتون
5- كاشت مو (پانچ گرافت): در این زمینه باید گفت هیچ وقت بمانند این تبلیغات سوء كه در سطح جامعه وجود دارد كه موهای شما را به روز اول برمی گردانیم درست نیست! چراكه آنها یا موهای موجود در سر را بهم می رسانند!! یا اینكه از دیگر موها مانند موی حیوانات برای این مسئله استفاده می كنند! در روش پانچ گرافت از موهای نواحی دیگر سر بخصوص پشت سر تكه تكه بافت پوست و مو باهم برداشته می شود و در محل دچار طاسی كاشته می شود.
آلوپسی آره آتا (طاسی منطقه ای):
علت این بیماری كه بصورت منطقه منطقه ناگهان موهای سر می ریزد، بیماریهای سیستم ایمنی مانند كم خونی ایمنی، التهاب تیروئید، دیابت و ... می باشد.
درمان:
در یك سوم موارد خودبخود خوب می شود و نیازی به درمان ندارد ولی در موارد شدید می توان از داروهای كورتون، ماینوكسیدیل، فلوكسازول، تریامسینولون، پووا تراپی و ... استفاده كرد. از جمله عوارض كورتون می توان به چاقی،‌ دیابت، كاهش ایمنی و در نتیجه احتمال بیشتر بیماریهای عفونی اشاره كرد. تریامسینولون را نباید به مقدار زیاد استفاده كرد چون كاهش بافت پوست و تخریب آنرا بدنبال دارد.
اگر مناطق درگیر زیاد باشد، منتشر باشد، مژه ها و ابروها درگیر باشد، با حساسیت همراه باشد و ... وخامت این بیماری را بیشتر می كند.
تریكوتیلومانیا:
این بیماری كه منشأ روانی دارد به كندن مو با دستكاری خود فرد گفته می شود كه در حین عادت یا تیك بصورت آگاهانه یا غیرآگاهانه صورت می پذیرد. در زنان شایع تر بوده و درمان آن با داروهای روانگردان مانند فلوكستین می باشد ولی باید با رواشناس مشاوره شود.

در نتیجه:
1- ریزش 70 تا 110 شاخه مو ( حدوداً یك مشت) در روز طبیعی است و این فرایند در استرس ها شدیدتر می شود ولی هیچوقت تعداد مو كم نمی شود.
2- هیچوقت گول تبلیغات دهان پر كن شامپوها و محلولها كه می گویند رشد مو را زیاد می كنند، مو را تقویت می كنند، پروتئین و ویتامین به مو می رسانند، از ریزش مو جلوگیری می كنند و ... را نخورید چراكه كاملاً‌ غیر علمی بوده و فقط و فقط برای پر كردن جیب كارخانه دار صورت می گیرد.
3- هیچوقت در درمان كم مویی، خود درمانی نكنید و حتماً به پزشك مراجعه نمایید چراكه اولاً خیلی از موارد كم موئی همانطور كه گفته شد علتی غیر هورمونال داشته و باید آن بیماریها و علل را رفع كرد تا ریزش مو برطرف گردد. ثانیاً مقدار و نوع دارو را باید پزشك متخصص تشخیص داده و تجویز نماید تا اثر سوء و یا حتی اثری برعكس!! نداشته باشد.
4- هرگز گول تبلیغات تجاری كاشت مو را نخورید. چراكه همانطور كه گفته شد باید علت ریزش مو مشخص شود بعد با توجه به شرایط بیمار تصمیم به درمان گرفت.
5- هرگز موها نمی توانند سریع رشد كنند و فقط ممكن است فاز آناژن تسریع شود ولی نه خیلی سریع. طول طبیعی فاز آناژن 1000 روز است و طول فاز كاتاژن 30 روز! پس باز فریب تبلیغات عامه فریب كه خیلی سریع مویتان را به صورت اول در می آوریم را نخورید و حتماً بدانید كه فرایندی غیرطبیعی و مضر در میان است.
6- آقایان! بنا به دلایل گفته شده هرگز از داروهای ضد هورمون جنسی مردانه (آنتی آندروژنی) مانند دیان، Ocp و ... كه داروهای دوپینگ نیز جزو آن است را استفاده ننمایید و اگر داروئی را نمی دانید حتماً قبل از مصرف از فرد مطلع سؤال كنید.