سایت جامع سمنان

عمارات و محوطه های باستانی

عمارت شكارگاه ملاده
در روستای سرسبز و خوش آب و هوای ملاده (در حدود 70 كیلومتری شمال سمنان) دو عمارت بزرگ و باستانی و زیبا وجود دارد كه در دو سمت شرق و غرب به فاصله حدوداً 50 متر به موازات یك دیگر قرار گرفته‌اند. معماری ساختمان‌های مذكور بسیار زیباست. معماری، نوع گچ‌بری روی دیوارهای اتاق‌ها و ایوان‌ها، ساخت تاق‌نماها روی دیوار و در برخی جاها نقاشی‌های زیبای دیواری و نیز ایجاد شومینه‌های كوچك، به آن جلوه‌ای خاص داده است.
مصالح اصلی بنا، خشت و آجر و نمای آن آجر و گچ است. هر یك از این دو نوع ساختمان دو طبقه و دارای تعداد زیادی اتاق و راهروی مربوط به اتاق‌ها و طبقه بالایی است.این ساختمان كه به خانه ابراهیم خان نیز معروف است, دارای یك حیاط بزرگ با درختان فراوان و متنوع است و سر در اصلی این ساختمان‌ها از جنس چوب است. درهای این دو ساختمان به فاصله چند متر مقابل هم قرار دارند.
این بناها در سال 1287 قمری به همت ابراهیم خان حاكم دودانگه و چهاردانگه برای سكونت شخصی احداث شد. پس از ابراهیم خان، پسرش اسماعیل‌خان در آن زندگی می‌كرد و به علت كشته شدن او، بازماندگان از آن محل كوچ كردند و خانه را غیرمسكونی باقی گذاشتند. در حال حاضر سرپرستی این ساختمان‌ها به عنوان آثار باستانی به عهده سازمان میراث فرهنگی استان بوده و محل بازدید گردشگران است.
ساختمان دارالحكومه
ساختمان دارالحكومه سمنان یكی از آثاردوران قاجاریه است كه در جنوب شهر و در میدان ابوذر غفاری (پاچنار) واقع شده است. بنای دارالحكومه را به دوره فتح علی شاه قاجار و پیش از زمان حكومت حاجی بهمن میرزا بهاءالدوله پسر فتح علی شاه در سمنان نسبت می‌دهند. قبل از این كه ساختمان ارگ دولتی سمنان در شمال شهرساخته شود، دارالحكومه سمنان در جنوب شهر و در همین بنا كه امروز به خانه كلانتر معروف است، واقع شده بود.
تپه تاریخی ناسار (نو حصار)
تپه ناسار در سه كیلومتری شرق شهر سمنان و در پنج كیلومتری جنوب راه شوسه آن واقع شده است. در مورد وجه تسمیه آن عقیده بر این است كه نام ناسار در اصل نوحصار بوده و در اثر مرور زمان به ناسار تبدیل شده است، آثار باقی مانده این شهر به صورت تل بزرگی در شمال شرقی ناسار فعلی مشاهده می‌شود. در حفاری‌هایی كه سال های قبل در این تپه به عمل آمده اشیاء فراوانی كشف شد. از شواهد چنین برمی‌آید كه بنای این شهر در حمله‌های اقوام مهاجم نابود شده و روستای ناسار كنونی در كنار خرابه‌های آن بنا شده و لذا به نوحصار یا حصارنو معروف شده است. اكنون در اطراف این تپه‌ تاریخی زراعت می‌شود. بلندی تپه مذكور به حدی است كه بر مناطق اطراف و تا قسمتی از شهر گرمسار اشراف دارد.
سایر تپه‌های تاریخی
تپه خرابه محمدآباد در 8 كیلومتری جنوب سمنان
تپه عید علاء در 11 كیلومتری جنوب خاوری سمنان
تپه خرابه ركن‌آباد در پنج كیلومتری جنوب سمنان
میدان باستانی و تپه های دلازیان
این میدان در هشت كیلومتری جنوب خاوری شهر سمنان و در پانصد متری خم رودخانه گیناب واقع شده است. در انتهای زمین های كشاورزی نمای هشت تپه نزدیك به هم دیده می‌شود. هر چند جاگیری تپه‌ها در كنار هم شكل هندسی ویژه‌ای ندارد، اما از هر سو كه بدان‌ها بنگریم همواره هشت برجستگی از دور پیداست. بلندی این تپه‌ها یكسان نیست ولی تفاوت زیادی هم ندارند. فاصله بین دامنه‌های پشت تپه جنوبی تا دامنه‌های پایین تپه شمالی بالغ بر 230 متر و فاصله مشابه تپه خاوری تا تپه باختری معادل 300 متر است. وسعت دامنه‌های هر یك از تپه‌ها متفاوت است و تپه‌های كوچك‌تر نیز بر دامنه و كنار تپه‌های بلند جای دارند. با توجه به نوع معماری و ابعاد خشت‌ها، قدمت این تپه‌ها به اوایل هزاره اول می‌رسد. این تپه‌ها توسط افراد سودجو مورد كند و كاو قرار گرفته و به وسیله ماشین‌های سنگین تخریب شده است